Wigilia Świętego Andrzeja – Katarzynki

Nie wielu z nas obecnie zdaje sobie sprawę z obecności w Polsce męskiego odpowiednika Andrzejek czyli święta Katarzynek. Przypada ono w nocy z 24 na 25 listopada czyli w tak zwaną wigilię świętej Katarzyny. Jest ona podobna do częściej obchodzonych Andrzejek jednak w trakcie jej trwania to Panowie odprawiają wróżby w poszukiwaniu panien do ożenku.

Katarzynki jako zwyczaj powszechnie obchodzony aż do XIX wieku podobnie jak Andrzejki obchodzone są u schyłku jesieni co w dawnych czasach oznaczało również zakończenie prac polowych dla chłopów, porę długich jesiennych wieczorów oraz przesilenia jesiennego, które według guślarzy było idealnym momentem na kontakt ze światem zmarłych jak i ostatnie zabawy przedadwentowe.

Najczęściej w Katarzynkach brali udział młodzi mężczyźni stojący na progu swojego dorosłego życia czyli założenia rodziny, porzucenia dziecinnej niefrasobliwości i podjęcia nowych obowiązków.

Jednym z najczęstszych zwyczajów na Katarzynki są oczywiście wróżby podobnie jak na Andrzejki. Tego dnia, któremu patronuje święta Katarzyna, organizowane są wszelakie zabawy, spotkania towarzyskie oraz przepowiednie mające dotyczyć przyszłego życia małżeńskiego każdego kawalera osobno. Przede wszystkim szukano sposobów by zapewnić sobie jak największe powodzenie u płci przeciwnej, przechytrzyć los tak by ułożył się na korzyść kawalera i odkryć choć odrobinę czekającą go przyszłość.  Modły wznoszone w tym okresie do patronki Katarzyny miały charakter próśb o wstawiennictwo i powodzenie u dam lecz również zadawano jej podstawowe pytania dotyczące przyszłej wybranki. O co pytano? Zazwyczaj były to podstawowe pytania takie jak imię, cechy urody, stan majątkowy czy też charakter przeznaczonej kobiety.

Obecnie Katarzynki są coraz rzadziej kultywowane ponieważ na przestrzeni wieków zostały systematycznie wypierane przez znane nam o wiele bardziej Andrzejki. Jest to jednak piękna tradycja, którą należy kultywować ponieważ wywodzi się ona z naszej własnej historii.